Media  

Rb. Rotterdam 20 oktober 2026, RB 4189; ECLI:NL:RBROT:2026:15308 (eiseres tegen de staatssecretaris van VWS). De rechtbank oordeelt dat de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport terecht een bestuurlijke boete van € 45.000 heeft opgelegd aan een onderneming wegens uitlatingen van haar managing director over rookvrije alternatieven voor traditionele sigaretten tijdens een televisie-interview. De managing director was op 22 oktober 2023 te gast in het programma Business Class op RTL 7, waar hij onder meer sprak over verhitte tabaksproducten en andere nicotineproducten. Naar aanleiding van een melding onderzocht de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) de uitzending en concludeerde de staatssecretaris dat sprake was van overtreding van het reclameverbod van artikel 5, eerste lid, van de Tabaks- en rookwarenwet (Trw). De onderneming betoogt dat er geen sprake was van commerciële mededelingen, maar van feitelijke informatieverstrekking in het kader van vrije nieuwsgaring. Daarbij wijst zij erop dat het interview een kritisch en niet-commercieel karakter had, dat zij niet voor deelname had betaald en dat de managing director op uitnodiging deelnam. De rechtbank volgt dit standpunt niet. Het reclamebegrip van artikel 1 Trw omvat iedere commerciële mededeling die het bekendheid geven aan of het aanprijzen van tabaksproducten of aanverwante producten tot doel dan wel rechtstreeks of onrechtstreeks tot gevolg heeft. Tijdens het interview benadrukte de managing director onder meer dat rookvrije alternatieven beter zouden zijn dan traditionele sigaretten en dat rokers hierover geïnformeerd moesten worden. Omdat de onderneming dergelijke producten in Nederland aanbiedt en een commercieel belang heeft bij deze boodschap, kwalificeren de uitlatingen volgens de rechtbank als reclame. Dat het interview niet door de onderneming was geïnitieerd, dat daar geen vergoeding tegenover stond of dat de mededelingen feitelijk juist zouden zijn, doet daaraan niet af. Ook de omstandigheid dat tijdens het interview de risico's van tabaks- en nicotineproducten werden benoemd, neemt het commerciële karakter van de uitlatingen niet weg.

Rb. Amsterdam 21 oktober 2026, IEF 23995; RB 4180; IT 5635; ECLI:NL:RBAMS:2026:10630 (SOMI tegen X Corp c.s.). In deze zaak tussen Stichting Onderzoek Marktinformatie (SOMI) en X Corp, staat de ontvankelijkheid van SOMI in een collectieve actie namens ongeveer acht miljoen Nederlandse gebruikers van X (voorheen Twitter) centraal. SOMI stelt dat [gedaagden] met de inrichting, exploitatie en beveiliging van het platform de grondrechten van gebruikers schenden. De verwijten hebben onder meer betrekking op datalekken, ongeoorloofde microtargeting en haatzaaiende berichten. SOMI vordert dat [gedaagden] deze praktijken beëindigen en de schade van gebruikers vergoeden. In een eerder tussenvonnis heeft de rechtbank geoordeeld dat SOMI aan vrijwel alle ontvankelijkheidseisen van de Wet afwikkeling massaschade in collectieve actie (WAMCA) voldoet. Alleen de financiële middelen en de zeggenschap over de collectieve vordering moesten nader worden onderbouwd. De rechtbank stelt voorop dat het middelenvereiste van artikel 3:305a lid 2 onder c BW slechts marginaal hoeft te worden getoetst. Een belangenorganisatie moet aannemelijk maken dat zij over voldoende middelen beschikt of kan beschikken om de procedure te voeren. De rechter hoeft daarbij niet diepgaand te onderzoeken of de organisatie de gehele procedure kan financieren en hoeft evenmin vooraf zekerheid te verkrijgen over de financiering van een eventueel hoger beroep of cassatie. Ook is geen zelfstandig onderzoek vereist naar de kapitaalkrachtigheid en solvabiliteit van de externe procesfinancier.

RCC 18 augustus 2026, RB 4146; 2026/00417 (klager tegen Terre des Hommes). In deze zaak staat de vraag centraal of een e-mail van Terre des Hommes misleidend is doordat daarin de indruk zou worden gewekt dat de organisatie in Nederland directe hulp verleent aan slachtoffers van online seksueel geweld. In de e-mail wordt aandacht gevraagd voor online seksueel misbruik van kinderen, waaronder het gebruik van AI om nepnaaktbeelden te maken. Terre des Hommes beschrijft daarbij onder meer haar inzet om jongeren te leren hoe zij zich online kunnen beschermen, ouders en professionals te ondersteunen bij het voorkomen en herkennen van online misbruik en overheden en techbedrijven aan te spreken op hun verantwoordelijkheid. Klager stelt dat de e-mail misleidend is, omdat Terre des Hommes in Nederland geen directe hulp verleent aan slachtoffers van online seksueel geweld. Terre des Hommes voert aan dat zij inderdaad geen directe slachtofferhulp in Nederland verleent, maar zich richt op het voorkomen en stoppen van kinderuitbuiting. Haar werkzaamheden zijn zowel nationaal als internationaal. Volgens Terre des Hommes wordt in de campagne niet gesteld of gesuggereerd dat zij in Nederland als hulpverleningsorganisatie optreedt.

RCC 10 augustus 2026, RB 4144; 2026/00347 (klager tegen [naam influencer]). In deze zaak staat de vraag centraal of een Instagram-video van een influencer misleidend is doordat daarin wordt vermeld dat moeders met het beantwoorden van chatberichten € 200 per dag, oftewel € 6.000 per maand, kunnen verdienen. In de video staat onder meer: “Er zijn moeders die door chatberichten te beantwoorden 200 euro per dag verdienen” en “Ja dit is echt mogelijk”. Volgens klager wordt hiermee de indruk gewekt dat een inkomen van € 6.000 per maand op eenvoudige wijze kan worden behaald en dat dit een gebruikelijk resultaat is, terwijl volgens klager slechts een klein deel van de cursisten dergelijke bedragen verdient.

RCC 10 augustus 2026, RB 4123; 2026/00344 ((klager tegen COCO Clinic #1). In deze zaak staat een Instagram-post voor borstvergrotingen centraal. In de fotocarrousel wordt prominent geadverteerd met “€ 1000,- korting” in juli en augustus. Daarnaast zijn positieve reviews opgenomen en wordt een gratis persoonlijk adviesgesprek aangeboden. De Reclame Code Commissie oordeelt dat de uiting door de sterke nadruk op de tijdelijke korting en positieve ervaringen van anderen niet primair is gericht op goede informatievoorziening en kwaliteit. Daarmee bevordert de reclame het rationeel gebruik van een medische cosmetische behandeling niet en is zij in strijd met artikel 2 CCBA. De klacht over het gebruik van drie tot vijf jaar oude reviews wordt afgewezen, omdat duidelijk wordt vermeld wanneer deze zijn geplaatst. Ook suggereert de uiting volgens de Commissie niet dat een borstvergroting zonder risico is. Wel ontbreekt het verplichte BIG-registratienummer van de behandelend arts of een verwijzing naar een website waar dit nummer kan worden gevonden. Daarmee is ook artikel 5 CCBA geschonden. De Commissie acht de reclame in strijd met artikelen 2 en 5 CCBA en beveelt de adverteerder, voor zover nog nodig, aan niet meer op deze wijze reclame te maken.

Rb. Noord-Holland 19 augustus 2026, RB 4122; ECLI:NL:RBNHO:2026:9883 (Alektum tegen [gedaagdee]). In deze zaak staat de vraag centraal of [gedaagde] voldoende heeft aangetoond dat zij haar volledige Zara-bestelling heeft geretourneerd. Alektum vordert betaling van de koopprijs, maar [gedaagde] stelt dat zij alle artikelen heeft teruggestuurd. De kantonrechter oordeelt dat [gedaagde] haar volledige retourzending voldoende aannemelijk heeft gemaakt. Uit het verzendbewijs en de correspondentie met Klarna en Zara blijkt dat zij tijdig heeft geklaagd over de verwerking van haar retour. Dat Zara later nog artikelen heeft teruggevonden, ondersteunt haar standpunt. Omdat Alektum pas ruim vijf jaar later procedeert en de retour onvoldoende gemotiveerd heeft betwist, komt het bewijsrisico voor haar rekening. De kantonrechter gaat ervan uit dat de volledige bestelling is geretourneerd en wijst de vordering af. 

RCC 30 juni 2026, RB 4083; 2026/00271 ([klager] tegen [naam influencer] en Lifeplus). In deze zaak staat een Instagrampost centraal waarin [naam influencer] een lotion van Lifeplus toont en positief bespreekt. In de beschrijving noemt zij een actie waarbij zes producten worden gekocht en één product gratis wordt verstrekt. Ook roept zij volgers op om haar een privébericht te sturen voor meer informatie. Hoewel de influencer de video naar eigen zeggen vanuit een persoonlijke en huiselijke context plaatste, heeft de uiting volgens de Commissie een aanprijzend karakter. De lotion wordt nadrukkelijk getoond en positief besproken, waarna een kortingsactie en een mogelijkheid tot contact over de aanschaf worden genoemd.

RCC 23 juni 2026, RB 4081; 2026/00255 ([klager] tegen [influencer] en Propeaq). In deze zaak staat een TikTok-video centraal waarin een influencer haar ervaringen deelt met een lichttherapiebril van Propeaq. Zij vertelt dat de bril haar slaapritme en energie ondersteunt en deelt aan het einde van de video een kortingscode van € 25. Volgens klager maakt de influencer reclame voor het product terwijl zij zich presenteert als verpleegkundig specialist in opleiding. De Commissie stelt echter vast dat deze beroepsaanduiding niet voorkomt in de bestreden video. In zoverre mist de klacht feitelijke grondslag. De influencer en Propeaq voeren aan dat geen sprake was van een betaalde of formele samenwerking. Wel heeft de influencer de lichttherapiebril gratis ontvangen. Volgens de Commissie is voor het bestaan van een relevante relatie geen betaling of schriftelijke overeenkomst vereist. Ook een gratis product kan een voordeel vormen dat de geloofwaardigheid van de reclame beïnvloedt.

RCC 9 juni 2026, RB 4076; 2026/00220 ([klager] tegen [naam influencer] en Corendon). In deze zaak staat een reeks Instagram Stories van [naam influencer] over een gezinsvakantie centraal. In de Stories doet de influencer verslag van de vliegreis, het vervoer naar de accommodatie en het verblijf. Daarbij worden de naam en het logo van de adverteerder getoond en wordt het Instagramaccount van de adverteerder getagd. Vaststaat dat de reis door de adverteerder is gefaciliteerd in het kader van een samenwerking. Daarmee bestaat een relevante relatie in de zin van de Reclamecode Social Media & Influencer Marketing. Deze relatie moet uitdrukkelijk en op eenvoudig toegankelijke wijze in de reclame-uiting worden vermeld.

RCC 30 juni 2026, RB 4063; 2026/00271 (Klager tegen [influencer] en Lifeplus). Een influencer plaatst op Instagram een video waarin haar kinderen haar benen insmeren met een lotion van Lifeplus. In de begeleidende tekst prijst zij het product aan, noemt zij een actie van “6+1 gratis” met gratis verzending en vraagt zij volgers om haar voor informatie een privébericht te sturen. In de video en de tekst wordt niet vermeld dat sprake is van reclame of dat de influencer een commerciële relatie met Lifeplus heeft. De influencer voert aan dat de video vooral een persoonlijk en huiselijk moment toont en dat zij voor de plaatsing geen betaling, sponsoring of opdracht van Lifeplus heeft ontvangen. Ter zitting verklaart zij echter dat zij als zelfstandig wederverkoper reclame maakt voor Lifeplus en per verkocht product een commissie ontvangt. Volgens de Commissie heeft de uiting daardoor een aanprijzend karakter en bestaat tussen de influencer en Lifeplus een relevante relatie als bedoeld in artikel 2 RSM, die de geloofwaardigheid van de uiting kan beïnvloeden.