De grenzen van de persvrijheid staan ter discussie. Minister Letschert is een procedure gestart om de erkenning van Ongehoord Nederland in te trekken. Volgens het Commissariaat voor de Media schiet de omroep structureel tekort in de naleving van wettelijke verplichtingen. Daarmee rijst de vraag onder welke omstandigheden de overheid mag ingrijpen bij een publieke omroep en hoe dit zich verhoudt tot de vrijheid van meningsuiting.

Tegelijkertijd heeft de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) verschillende nieuwsmedia beboet wegens te positieve berichtgeving over geneesmiddelen als Ozempic en Wegovy. Volgens de inspectie hadden bepaalde publicaties een wervend karakter en kwalificeerden zij daarmee als verboden publieksreclame voor receptplichtige geneesmiddelen. De maatregelen roepen vragen op over de grens tussen onafhankelijke journalistiek en geneesmiddelenreclame.

Tijdens het Nationaal Mediarechtcongres op donderdag 19 november bespreekt emeritus hoogleraar mediarecht Wouter Hins deze actuele ontwikkelingen. Hij plaatst de gebeurtenissen rondom Ongehoord Nederland en de Ozempic-boetes in een breder juridisch perspectief, met aandacht voor de verhouding tussen mediatoezicht, handhaving en de uitingsvrijheid.

Het congres vindt plaats onder leiding van Remy Chavannes (Brinkhof) bij De Veranda in Amsterdam. Er zijn nog enkele plekken beschikbaar. 

Rb. Amsterdam 30 oktober 2026, RB 4181; ECLI:NL:RBAMS:2026:10763 (Reclame & Design tegen Inbox Storage). In deze zaak tussen Reclame & Design en Inbox Storage staat de vraag centraal of Inbox Storage gehouden is de facturen voor drie geleverde reclamespandoeken te betalen. Inbox Storage weigert betaling omdat R&D aanvankelijk verkeerde spandoeken heeft geleverd, waardoor zij onnodig kosten heeft gemaakt voor de huur van een hoogwerker. Daarnaast stelt Inbox Storage dat de geleverde doeken productiefouten vertonen en dat zij geen opdracht heeft gegeven voor een derde spandoek.

In deze zaak tussen [eiseres] en [gedaagden] staat de betaling van facturen voor vermeende advertentie- en promotiewerkzaamheden centraal. [Eiseres] stelt dat partijen een of meer overeenkomsten van opdracht hebben gesloten en dat zij op basis daarvan werkzaamheden heeft uitgevoerd. [Gedaagden] betwisten dat zij enige opdracht hebben verstrekt of dat werkzaamheden zijn uitgevoerd. Volgens hen is sprake van spookfacturen en worden zij regelmatig telefonisch benaderd voor advertenties en sponsoracties voor goede doelen.

Rb. Amsterdam 21 oktober 2026, IEF 23995; RB 4180; IT 5635; ECLI:NL:RBAMS:2026:10630 (SOMI tegen X Corp c.s.). In deze zaak tussen Stichting Onderzoek Marktinformatie (SOMI) en X Corp, staat de ontvankelijkheid van SOMI in een collectieve actie namens ongeveer acht miljoen Nederlandse gebruikers van X (voorheen Twitter) centraal. SOMI stelt dat [gedaagden] met de inrichting, exploitatie en beveiliging van het platform de grondrechten van gebruikers schenden. De verwijten hebben onder meer betrekking op datalekken, ongeoorloofde microtargeting en haatzaaiende berichten. SOMI vordert dat [gedaagden] deze praktijken beëindigen en de schade van gebruikers vergoeden. In een eerder tussenvonnis heeft de rechtbank geoordeeld dat SOMI aan vrijwel alle ontvankelijkheidseisen van de Wet afwikkeling massaschade in collectieve actie (WAMCA) voldoet. Alleen de financiële middelen en de zeggenschap over de collectieve vordering moesten nader worden onderbouwd. De rechtbank stelt voorop dat het middelenvereiste van artikel 3:305a lid 2 onder c BW slechts marginaal hoeft te worden getoetst. Een belangenorganisatie moet aannemelijk maken dat zij over voldoende middelen beschikt of kan beschikken om de procedure te voeren. De rechter hoeft daarbij niet diepgaand te onderzoeken of de organisatie de gehele procedure kan financieren en hoeft evenmin vooraf zekerheid te verkrijgen over de financiering van een eventueel hoger beroep of cassatie. Ook is geen zelfstandig onderzoek vereist naar de kapitaalkrachtigheid en solvabiliteit van de externe procesfinancier.

Rb. Amsterdam 21 oktober 2026, RB 4177; ECLI:NL:RBAMS:2026:10277 (Macedonian Thrace Brewery tegen Heineken en Athenian Brewery). In deze zaak tussen Macedonian Thrace Brewery (MTB) en Heineken en haar Griekse dochteronderneming Athenian Brewery (AB) staat een schadevordering centraal wegens misbruik van een economische machtspositie op de Griekse biermarkt. De Griekse mededingingsautoriteit heeft eerder vastgesteld dat AB tussen 1998 en 2014 concurrenten heeft uitgesloten door onder meer exclusiviteitsafspraken, loyaliteitskortingen en discriminerende behandeling van afnemers. Deze praktijken vonden plaats bij horecagelegenheden, groothandels en supermarkten. MTB stelt hierdoor omzet en winst te zijn misgelopen en vordert schadevergoeding van AB en haar moedervennootschap Heineken.

Rb. Amsterdam 28 oktober 2026, RB 4178; IT 5632; ECLI:NL:RBAMS:2026:10574 (Stichting Consumenten Competition Claims tegen Booking.com en Agoda). In deze zaak tussen Stichting Consumenten Competition Claims en Booking.com c.s. staat een collectieve schadeclaim centraal wegens vermeend mededingingsbeperkende en misleidende handelspraktijken op online hotelboekingsplatforms. De Stichting stelt dat Booking.com met pariteitsclausules hotels heeft beperkt in hun mogelijkheden om via andere verkoopkanalen lagere prijzen of gunstigere voorwaarden aan te bieden, waardoor consumenten te veel zouden hebben betaald. Daarnaast zouden Booking.com en Agoda gebruikmaken van dark patterns: misleidende patronen en uitlatingen op hun websites die het boekingsgedrag van consumenten beïnvloeden. Booking Holdings Inc. en Agoda betwisten dat de Nederlandse rechter bevoegd is om over de tegen hen ingestelde vorderingen te oordelen.

Rb. Overijssel 15 september 2026, RB 4171; ECLI:NL:RBOVE:2026:5508 (Cinefox tegen [gedaagde]). Cinefox Bioscoop- en Theater Reclame B.V. heeft een ondernemer aangesproken tot betaling van openstaande bedragen uit een overeenkomst voor het vervaardigen en plaatsen van reclame-uitingen in twee zalen van bioscoop Kinepolis in Enschede. Volgens Cinefox was de overeenkomst op 15 augustus 2024 gesloten voor een periode van drie jaar. De ondernemer stelt daarentegen dat hij slechts een overeenkomst voor één jaar is aangegaan en deze na negen maanden heeft opgezegd. Hij voert aan dat hij de Nederlandse taal onvoldoende beheerst en door Cinefox is misleid over de looptijd en de mogelijkheid tot opzegging. Cinefox betwist dit en beroept zich op de ondertekende overeenkomst en haar algemene voorwaarden. Op grond daarvan vordert zij, naast de openstaande betaling voor het eerste jaar, ook de resterende termijnen voor de volledige contractduur. In totaal vordert Cinefox € 4.973,50, vermeerderd met rente en kosten.

Rb. Den Haag 8 april 2026, RB 4170; ECLI:NL:RBDHA:2026:7807 (Staatsloterij tegen Loterijverlies). Staatsloterij B.V. heeft Loterijverlies.nl B.V. aangesproken tot vergoeding van advocaatkosten en interne kosten die zij heeft gemaakt in een eerdere collectieve schadevergoedingsprocedure. Die procedure was aangespannen naar aanleiding van misleidende reclame-uitingen van Staatsloterij over onder meer winkansen en prijzen. In die eerdere procedure oordeelde de rechtbank Den Haag in 2017 dat Loterijverlies misbruik had gemaakt van haar procesbevoegdheid. Het gerechtshof Den Haag oordeelde in 2019 dat Loterijverlies niet bevoegd was om namens de aangesloten deelnemers te procederen, de waarheidsplicht van artikel 21 Rv op grove wijze had geschonden en misbruik had gemaakt van haar procesbevoegdheid. Staatsloterij stelt dat Loterijverlies daarmee onrechtmatig heeft gehandeld en vordert € 723.055,42 aan advocaatkosten en interne kosten. Loterijverlies betwist haar aansprakelijkheid en stelt tegenvorderingen in van ruim € 13 miljoen. Volgens haar heeft Staatsloterij onder meer onrechtmatig gehandeld door een collectieve regeling en een bijzondere gratis trekking te organiseren, waardoor Loterijverlies vergoedingen en bijdragen van deelnemers zou zijn misgelopen.

Hof Arnhem-Leeuwarden 10 maart 2026, RB 4169; ECLI:NL:GHARL:2026:1465 (de vereniging tegen ALO). Belangenvereniging De Scheepsbel en verschillende huurders van jaarplaatsen op camping De Scheepsbel in Doornspijk zijn in hoger beroep gekomen tegen een vonnis waarin de opzegging van hun huurovereenkomsten door ALO Beheer B.V. rechtsgeldig werd geacht. De huurders hadden mondelinge huurovereenkomsten voor onbepaalde tijd en beschikten over eigen caravans of chalets op de gehuurde standplaatsen. ALO had de overeenkomsten opgezegd nadat de huurders hadden geweigerd nieuwe schriftelijke huurovereenkomsten met de Recron-voorwaarden te ondertekenen. Volgens de huurders was de opzegging in strijd met de Europese regels over oneerlijke bedingen, oneerlijke handelspraktijken en consumentenrechten. Ook zou ALO onvoldoende rekening hebben gehouden met hun investeringen en belangen. Daarnaast maakten de huurders bezwaar tegen een huurverhoging van 9,9% en de doorberekende kosten voor nutsvoorzieningen, waarvan de berekening volgens hen onvoldoende inzichtelijk was.

In tijden waarin steeds meer AI gebruikt wordt, vragen we ons af: wat is de toekomst van de advocaat? Tijdens het Nationaal AI & Data congres gaat Ot van Daalen in op deze vraag. Hij bespreekt waar de risico's en kansen liggen voor advocaten. 

Tijdens het congres zijn ook Astrid Sixma, Menno Weij, Eliëtte Vaal, Tycho de Graaf, Elgar Weijtmans, Marc Boom en Peter Backx aanwezig. U kunt zich nog aanmelden voor dit congres.